Zarząd Senatu ds. nauki i kultury, dział public relations

 

KOMUNIKAT PRASOWY

 

Berlin, 6 czerwca 2002 roku

 

Historyczna odpowiedzialność za Generalny Plan Wschodni

 

Senator ds. nauki, dr Thomas Flierl, wspiera starania Uniwersytetu im. Humboldta w Berlinie zmierzające do rozrachunku z jego historią w związku z Generalnym Planem Wschodnim. Generalny Plan Wschodni przewidywał po ostatecznym zwycięstwie nazistowskich Niemiec masową deportację wschodnioeuropejskiej ludności i zasiedlenie podbitych obszarów przez tzw. Volksdeutschów.

 

Senator Flierl potępił „zimne i bezduszne wkalkulowanie przez autorów Generalnego Planu Wschodniego, w opracowaniu którego znaczącą rolę odegrali naukowcy ówczesnego Uniwersytetu im. Fryderyka Wilhelma, masowego mordu w celach osiedleńczych. Generalny Plan Wschodni - wykraczając w swoich założeniach poza holocaust - przewidywał na okupowanych przez Niemcy terenach wschodniej Europy przymusowe wysiedlenia i ludobójstwo na skalę wielu milionów. Jego wstępna realizacja pochłonęła przede wszystkim w Polsce niezliczone ofiary. Inicjatorzy Generalnego Planu Wschodniego nie byli pojedynczymi sprawcami. Działali w pewnym środowisku społecznym, które to umożliwiło w ogóle zbrodnie reżimu nazistowskiego. Z tego właśnie wynika trwała odpowiedzialność historyczna Niemiec za tę ciemną kartę ich historii. Instytucje naukowe w Berlinie, których ta sprawa dotyczy, mają obowiązek uświadomić sobie spoczywającą na nich historyczną odpowiedzialność i szukać dróg prowadzących do należytego z nią rozrachunku.

 

Kwestia odpowiedzialności świata nauki i naukowców nie jest kwestią czysto teoretyczną, lecz kwestią mającą konkretny wymiar historyczny. Krytyczny dystans wobec politycznej i społecznej władzy jest jedną z podstawowych zasad, jakimi kieruje się świat nauki. Dystans ten nie zobowiązuje naukowców do społecznej neutralności, lecz ugruntowuje raczej ich szczególną indywidualną odpowiedzialność za oparte na humanistycznych wartościach korzystanie z wyników swoich badań naukowych.“